Tác giả: Văn phòng

Tác phẩm đạt Giải Bạc Cuộc thi sáng tác văn học chào mừng kỷ niệm 20 năm

ngày thành lập VEC (06/10/2004 - 06/10/2024)

Mỗi cung đường cao tốc được dựng xây là một cuốn nhật ký về sự bền bỉ, miệt mài vượt qua gian khó của những cán bộ, kỹ sư công nhân viên VEC nói riêng và toàn ngành Giao thông vận tải nói chung…

Có con đường nào trải đầy hoa hồng?

Những ngày tháng 6, lòng rạo rực hướng về mốc son 20 năm thành lập Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), câu hỏi ấy lại xuất hiện trong tôi khi đi trên những tuyến đường cao tốc hiện đại do VEC làm chủ đầu tư.

Gắn bó với VEC từ thuở sơ khai, khi trụ sở Tổng công ty đặt tại số 52 đường Nguyễn Trãi (quận Thanh Xuân, Hà Nội), tôi may mắn được gắn bó với năm đời Chủ tịch Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc với vai trò thư ký, giúp việc.

Khoảng thời gian ấy, những chuyến tháp tùng lãnh đạo tới lui từng dự án diễn ra như “cơm bữa”. Mỗi chuyến đi là một hành trình trải nghiệm đầy cảm xúc về nghề xây dựng cầu - đường, về những “phu đường” ăn gió nằm sương để thông đường mở tuyến, kéo miền ngược gần miền xuôi, đưa nông thôn gần thành thị.

Quên sao được chặng đường đầy chông gai để nối liền tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai dài nhất Việt Nam (các gói thầu nằm trong một dự án, không phải chia dự án thành phần).

Ngày khởi công Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Thời gian đầu triển khai, do là tuyến mới, tiếp cận công địa thi công là điều vô cùng khó. Nhiều vị trí phải đi qua đường mòn, đường đất nhỏ hẹp. Trên quãng đường 30 - 40km từ lán trại đến khu vực thi công, anh em kỹ sư đều đặn hàng ngày xách xe đi từ tờ mờ sáng, trở về nghỉ ngơi cũng là lúc bầu trời phủ màn đêm. Đấy là khi tiết trời thuận lợi. Nếu chẳng may trời mưa, anh em đều trong tâm thế ngủ ngay tại hiện trường.

Đường công vụ gập ghềnh, khúc khuỷu, qua những con dốc cao, nắng bụi mịt mù, xe đi trên đường như “nhảy xếch”, mưa thì lầy lội, mỗi chuyến lãnh đạo Tổng công ty đi kiểm tra tiến độ, trên đường trở về, ai nấy mặt tái xanh vì… say xe.

Địa hình hiểm trở, thời tiết khu vực cũng chẳng chiều lòng người. Thi công cao tốc Nội Bài - Lào Cai, cán bộ kỹ sư, công nhân bước vào một “trận địa” vô cùng khắc nghiệt.

“Nắng Lào Cai, mưa dai Yên Bái”. Mùa hè của Lào Cai, khung giờ gần trưa và giữa buổi chiều, nắng như đổ lửa, bước ra đường chẳng khác gì một cực hình. Trên dải đất Yên Bái, “đặc sản” lại là mùa mưa kéo dài từ sau Tết đến tháng 8 âm lịch hàng năm. Vào mùa mưa lũ, đi qua khu vực có đập tràn rất nguy hiểm vì lũ ống luôn có nguy cơ rình rập bất cứ lúc nào (đã có trường hợp bị cuốn trôi cả xe ô tô).

Thách thức ấy tưởng chừng sẽ khiến những kỹ sư, công nhân cầu đường chùn bước. Song, ý chí kiên cường đã làm nên kỳ tích.

Bước vào cao điểm về đích, toàn dự án là một đại công trường rực sáng trong đêm. Tốp công nhân này vào dây chuyền thảm bê tông nhựa, tốp công nhân khác lại tranh thủ nghỉ ngơi, tay cầm suất cơm ăn vội vệ đường. Mồ hôi mướt mát, da đen sạm vì cái nắng “cháy da, cháy thịt”, hơi khói của nhựa đường, ăn xong, chẳng giường, chẳng chiếu, nhiều người vội vàng ngả lưng ngay vệ đường trước khi bước vào ca làm việc mới. Họ mệt! Song, tất cả cán bộ, kỹ sư, công nhân của VEC và các nhà thầu, ai cũng một lòng khát khao sớm đưa tuyến cao tốc lên miền ngược dài nhất Việt Nam về đích.

Công trường hừng hực khí thế, lãnh đạo Tổng công ty cùng chung tinh thần tiến về phía trước. Thời gian dự án chạy nước rút, có những tuần Chủ tịch, Tổng giám đốc có mặt trên tuyến 2 - 3 lần, vừa kiểm tra, đôn đốc tiến độ, vừa phối hợp với địa phương tháo gỡ “nút thắt” mặt bằng, làm việc với nhân dân địa phương để có sự điều chỉnh thiết kế hợp lý.

Giai đoạn thi công ở Yên Bái, những trận mưa như trút nước cứ diễn ra thường xuyên. Cứ 5h30 sáng hàng ngày, lãnh đạo Tổng công ty lại sốt ruột gọi điện cập nhật tình hình thời tiết hiện trường. Nếu không mưa, ngày hôm đó xem như thành công.

Động thổ thành phần 1 Dự án cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây

Lại nhớ thời điểm thi công dự án cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây, lãnh đạo Tổng công ty vào kiểm tra thi công, buổi sáng trời còn nắng to, xe vào công trường bụi phủ trắng xoá. Song đến buổi chiều quay ra, dòng xe đi trước, mưa đuổi phía sau, đường công vụ nước ngập xe không thể qua, anh em lại phải tìm đường ngang, ngõ tắt để đi về.

Đó còn là hành trình gian nan thi công cầu Bình Khánh, cây cầu dây văng lớn nhất tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành với chiều dài hơn 2.700m, chiều cao trụ lên tới 155m, tĩnh không thông thuyền lớn nhất ở Việt Nam hiện tại (55m).

Leo lên trụ tháp rất cao của cầu Bình Khánh, người bình thường không khỏi rùng mình khi những làn gió mạnh tạt qua. Thế nhưng, giữa lòng sông rộng lớn, những kỹ sư, công nhân ngành giao thông vẫn bỏ lại sự sợ hãi phía sau, cần mẫn dựng lên hình hài cây cầu từ bệ trụ dưới lòng sông sâu đến những trụ tháp “vươn tầm mây”.

Nói về những câu chuyện ấy để thấy được sức chiến đấu bền bỉ của những kỹ sư cầu đường, công nhân ngành Giao thông nói chung và lãnh đạo kỹ sư, công nhân VEC nói riêng.

Bước vào một dự án giao thông là bước vào chặng đường đầy chông gai, thử thách. Đó không chỉ là thách thức về địa hình, kỹ thuật, thời tiết mà còn là sự hy sinh thầm lặng cá nhân của mỗi cá nhân tham gia dự án.

Có những chuyến tháp tùng lãnh đạo VEC đến chúc Tết người lao động tại công trường, kỹ sư, công nhân ai cũng xúc động, thể hiện sự quyết tâm chung tay đẩy nhanh tiến độ dự án. Song, hằn sâu trong ánh mắt của những con người ấy, đâu đó vẫn ẩn hiện nỗi buồn xa xăm. Tôi hiểu rằng, Tết là dịp sum họp và họ cũng rất muốn trở về đoàn tụ gia đình. Nhưng hơn hết, họ đã đặt nhiệm vụ chung lên hạnh phúc cá nhân, lợi ích cộng đồng, xã hội lên niềm vui của riêng bản thân mình.

Từng có người nói rằng, kỹ sư, công nhân như những người đi khai hoang. Đến những vùng đất mới từ lúc hoang sơ, hang sâu rừng thẳm để định hình những con đường rồi ra đi để lại những cung đường rộng mở.

Thế nhưng, mấy ai biết được, dưới lớp nhựa đường, sỏi đá những đêm trằn trọc nhớ nhà, là những mối tình lỡ dở, là những gia đình “suýt” tan vỡ bởi những tháng ngày biền biệt. Là người thân ốm đau không thể chăm sóc, là gia đình có việc hiếu - hỉ cũng đành “nuốt nghẹn” vào trong vì không kịp về. Là con nhìn cha như người xa lạ…

“Trời mưa chó chạy vào nhà, mấy ông xây dựng chạy ra ngoài đường”. Câu nói ấy không phải là sự hạ thấp tính chất nghề nghiệp nhưng nó là sự phản ánh chân thực nhất sự vất vả của những kỹ sư, công nhân cầu đường.

Thay vì tìm một nơi trú ẩn, nghỉ ngơi như bao người lao động khác, dưới những cơn mưa trên mỗi cung đường cao tốc, các kỹ sư giao thông vẫn lặn lội kiểm tra hệ thống thoát nước, bảo đảm việc canh tác thuỷ nông của người dân dọc tuyến; là tìm giải pháp chống ngập công địa, bảo đảm công trường có thể thi công ngay sau khi trời tạnh ráo, tiếp đà tăng tốc tiến độ…

Đổi lại cho những hy sinh ấy là gì? Là buổi khánh thành có lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ chúc mừng đến động viên và sự phấn khởi của người dân địa phương có dự án đi qua.

Tôi cứ nhớ mãi khoảnh khắc khánh thành đưa vào khai thác tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình - tuyến cao tốc đầu tiên VEC được Chính phủ giao làm chủ đầu tư, cũng là một trong những dự án đường bộ cao tốc đầu tiên của Việt Nam. Người dân đứng dày đặc hai bên đường để chứng kiến giờ phút cắt băng khánh thành, khơi thông trục cao tốc cửa ngõ phía Nam của Hà Nội. Hoà vào thời khắc ấy là những nụ cười mãn nguyện của hàng trăm cán bộ, kỹ sư và cả những lãnh đạo nòng cốt của VEC - những người “lao tâm khổ tứ”, bạc mái đầu vì dự án quan trọng ấy.

Sống trong những khoảnh khắc ấy, tôi thấm thía những giọt mồ hôi của những “phu đường”, của những người “sống mái” với nghề cầu đường.

Những kỷ niệm đáng nhớ…

Hai mươi năm qua đi, 5 dự án đường bộ cao tốc huyết mạch với tổng chiều dài hơn 500km đã và đang được VEC thực hiện, để nối dài những ngả đường, niềm vui và hy vọng.

Hai mươi năm qua đi, sự hấp dẫn của ngành Giao thông đã không còn như trước khi số lượng sinh viên theo học ngày càng mai một, khi tỷ lệ chọi đầu vào của các trường tốp đầu đào tạo lĩnh vực giao thông vận tải ngày càng kén người học. Song, sự nhiệt huyết trên công trường dựng xây hàng loạt cao tốc mới của hàng nghìn kỹ sư, công nhân, sự bền bỉ vận hành các dự án đã đi vào khai thác của mỗi cán bộ, công nhân viên VEC vẫn đang viết tiếp truyền thống vẻ vang của ngành Giao thông vận tải - truyền thống đi trước mở đường, tạo động lực phát triển KT-XH, dựng xây một đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc theo đúng mục tiêu Đại hội Đảng 13 đã đề ra.

“Chặng đường nào trải bước chân hoa hồng, Bàn chân cũng thấm đau vì những mũi gai Đường vinh quang đi qua muôn ngàn sóng gió…”, lời hát ấy ùa về như chính suy nghĩ của tôi hiện tại. Tôi tự hào vì những vất vả, hy sinh của những kỹ sư, những phu đường ngành giao thông đã và đang rộng mở con đường hội nhập của dân tộc./.