Sau hơn một thập niên vận hành, tuyến đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai đã phát huy vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực. Tuy nhiên, đoạn qua tỉnh Lào Cai hiện nay nhiều đoạn chỉ có 2 làn xe nên đang quá tải do lưu lượng phương tiện tăng nhanh, đặc biệt vào dịp cao điểm.

Trước thực trạng này, Chính phủ đã giao Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư dự án mở rộng đoạn cao tốc qua tỉnh Lào Cai lên 4 làn xe. Dự án được yêu cầu khởi công trong nửa cuối năm 2025 và hoàn thành cuối năm 2026.

Sự cấp thiết của việc mở rộng

Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Lào Cai ngày 9/7, ông Trương Việt Đông - Chủ tịch Hội đồng thành viên VEC cho biết, cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai được mở rộng có chiều dài hơn 121km (từ Km123+080 đến Km244+155).

Dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và đang gấp rút hoàn tất các thủ tục để chuẩn bị khởi công vào cuối năm nay, bởi yêu cầu cấp thiết phục vụ nhu cầu vận tải.

Theo thống kê, trong quý I/2025, tuyến cao tốc đã phục vụ khoảng 5,5 triệu lượt phương tiện. Các dịp lễ, tết, cuối tuần thường xuyên xảy ra ùn ứ, ảnh hưởng đến an toàn giao thông và vận hành tuyến. Vai trò chiến lược của tuyến đường càng được khẳng định khi là một phần của hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Ông Vương Trinh Quốc - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai cho biết: “Việc mở rộng tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai) sẽ giúp tăng khả năng vận chuyển, rút ngắn thời gian, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực biên mậu Lào Cai. Đây cũng là điều kiện để thực hiện Quyết định 1620/QĐ-TTg ngày 27/12/2022 về xây dựng Lào Cai thành trung tâm kết nối giao thương giữa Việt Nam với ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc”.

“Theo thống kê, năm 2024, giá trị hàng hóa xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh đạt hơn 3,3 tỷ USD (tăng 60% so với năm trước). Riêng tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu, đạt 2,5 tỷ USD (tăng 90%). Thời gian tới khi khu logistics và công nghiệp hỗ trợ Bản Qua - Cốc Mỳ - Trịnh Tường quy mô hơn 330 ha đi vào vận hành, nhu cầu vận chuyển hàng hóa còn tăng mạnh hơn thì việc mở rộng đường cao tốc có ý nghĩa hết sức quan trọng”, ông Quốc cho biết thêm.

Được biết, hiện VEC đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và được giao thực hiện dự án theo quy định về đầu tư công. Dự kiến, đoạn cao tốc Nội Bài - Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai) dài hơn 121 km sẽ được nâng cấp lên 4 làn xe, mặt đường rộng 24m, dải phân cách giữa đồng bộ với các đoạn đã mở rộng trước đó. Bên cạnh đó, dự án còn xây dựng mới một đơn nguyên cầu bên trái tuyến, nghiên cứu mở rộng thêm một đơn nguyên hầm mới, bổ sung hệ thống camera giám sát, biển báo, hộ lan, thoát nước… nhằm đáp ứng tiêu chuẩn cao tốc hiện đại.

Chủ động tháo gỡ khó khăn

Ông Nguyễn Thế Cường - Phó Tổng Giám đốc VEC cho biết: “Dù đã có phương án kỹ thuật, dự án vẫn cần sự phối hợp chặt chẽ của tỉnh và các sở, ngành liên quan trong công tác giải phóng mặt bằng, lập phương án đường gom dân sinh, kiểm soát môi trường và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thi công. Một trong những vướng mắc lớn cần tập trung phối hợp tháo gỡ là bố trí đường gom, đường dân sinh tại các khu vực đông dân cư hoặc vùng sản xuất (đây là những tồn tại từ giai đoạn I) ở các đoạn cần bổ sung kéo dài từ Km139+660 đến Km242+000 ở cả hai bên tuyến.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo VEC vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai - Trần Huy Tuấn đề nghị VEC nghiên cứu báo cáo Chính phủ nâng quy mô lên 6 làn xe, phù hợp với Quyết định 1454/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch mạng lưới đường bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh cũng khẳng định: Tỉnh Lào Cai sẽ chỉ đạo các địa phương, cơ quan liên quan phối hợp giải quyết các vấn đề trong quá trình triển khai, như giải phóng mặt bằng, bố trí đường gom dân sinh, nguồn vật liệu xây dựng và khu vực tập kết vật liệu…

Theo đồng chí Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, khi triển khai dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai) thì công tác giải phóng mặt bằng nhìn chung thuận lợi vì phần lớn diện tích mở rộng là đất giao thông hoặc đất công, không cần điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hằng năm.

Tuy vậy, đồng chí Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cũng đề nghị VEC cần sớm khoanh vùng mốc thu hồi đất, công khai thông tin và phối hợp vận động người dân tháo dỡ tài sản. Ngoài ra, nguồn đất san lấp hiện chỉ đáp ứng khoảng hơn một nửa nhu cầu. Do đó, VEC cần chủ động khảo sát, xác định các điểm mỏ bổ sung để phối hợp với chính quyền xã, ngành chức năng để có phương án bổ sung, tránh tình trạng thiếu vật liệu thi công.

Không chỉ phục vụ trước mắt, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng theo tiêu chuẩn cao tốc 6 làn xe sẽ phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia trong giai đoạn hội nhập sâu rộng. Khi hoàn thành đúng tiến độ vào cuối năm 2026, tuyến cao tốc này sẽ đóng vai trò chiến lược trong phát triển khu vực biên mậu, đưa Lào Cai trở thành trung tâm kết nối quan trọng giữa Việt Nam với Trung Quốc và khu vực ASEAN./.

Nguồn: Báo Lào Cai